CBAM
Het CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) is een Europese verordening die in 2023 geïntroduceerd is door de Europese Commissie. Deze verordening is gericht op de correctie van CO2 uitstoot die is vrijgekomen bij de productie van een zestal productgroepen buiten de EU (ijzer en staal, cement, meststoffen, aluminium, elektriciteit en waterstof) aan de buitengrenzen van de EU. Het CBAM is bedoeld als instrument om eerlijke concurrentie mogelijk te maken tussen Europese bedrijven en bedrijven buiten de EU die actief zijn in de productie van de bovengenoemde producten. Behalve rapportage van de hoeveelheid CO2 die is uitgestoten bij de productie van de geïmporteerde CBAM producten zal hierover vanaf 2026 ook een importtarief worden berekend.
De CBAM methodiek maakt onderdeel uit van de klimaatplannen van de Europese Commissie die gericht zijn op het terugdringen van de wereldwijde klimaatopwarming. Bij de keuze voor de productgroepen die binnen de werkingssfeer van het CBAM vallen is rekening gehouden met de veronderstelling dat hiermee meer dan 50% van de totale CO2 uitstoot is gemoeid binnen het kader van het European Emission Trading System (EU ETS).
OVERGANGSPERIODE
Het CBAM is gestart in oktober 2023, waarbij een overgangsperiode is voorzien tot eind 2025. Vanaf 2026 zal het CBAM definitief worden ingevoerd met inbegrip van alle verplichtingen die hiermee verband houden. Importeurs (of hun vertegenwoordigers) moeten producten die vallen binnen de scope van het CBAM – ijzer en staal, cement, meststoffen, aluminium, elektriciteit en waterstof – met een waarde boven € 150 per zending rapporteren samen met de hoeveelheid CO2 die is vrijgekomen bij de productie ervan. De controle op en handhaving van het CBAM wordt in Nederland verzorgd door de Nederlandse Emissie Autoriteit en in België door de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu.
-
FASE 1: RAPPORTAGE INFORMATIE
Tot eind 2024 konden bedrijven kiezen uit drie opties om hun uitstoot te rapporteren:
(a) volledige rapportage volgens de nieuwe Europese methode
(b) rapportage gebaseerd op een vergelijkbare methode, of
(c) rapportage gebaseerd op standaard referentiewaarden (slechts tot juli 2024)
Vanaf 1 januari 2025 is uitsluitend de Europese methode (optie a) toegestaan en schattingen kunnen alleen worden toegepast voor complexe goederen indien ze minder dan 20% bijdragen aan de gerapporteerde uitstoot.
-
FASE 2: CBAM CERTIFICATEN
Vanaf 1 januari 2026 moeten importeurs jaarlijks de hoeveelheid geïmporteerde goederen aangeven en de hiermee verband houdende CO2 emissies van het voorgaande jaar. Deze emissies moeten worden gematched met CBAM certificaten die geprijsd worden op het niveau van de Europese CO2 quota. De verwachting is dat ontbrekende of foutieve rapportages worden beboet tegen € 10 tot € 50 per ton CO2.
-
FASE 3: INFASERING VAN NIEUWE SECTOREN
De finale fase valt samen met de transitie van vrije quota onder de EU ETS naar de volledige invoering van het CBAM en met inbegrip van nieuwe sectoren. Het doel is dat alle sectoren die worden afgedekt door de EU ETS geleidelijk aan worden opgenomen in de CBAM verordening. Op deze manier wordt ervoor gezorgd dat zowel Europese als niet-Europese producenten op gelijke wijze bijdragen aan de wereldwijde inspanningen m.b.t. het klimaat en er sprake is van eerlijke concurrentie op de Europese markt.
IMPORTEURS EN CBAM
‘’Importeurs hebben een eerste en belangrijke verantwoordelijkheid als het gaat om de invoering van de CBAM verordening.’’, aldus Mark Fraser, Sustainability Business Development Manager bij Bureau Veritas. ‘’Zij spelen een vooraanstaande rol in rapportage, verzameling van data, verificatie en compliance (het voldoen aan de wettelijke vereisten)’’.
Importeurs moeten gedetailleerde informatie aanleveren, waaronder de identiteit van de declarant, adres, verantwoordelijkheid en informatie over importeurs en vertegenwoordigende partijen. CBAM vereist ook gedocumenteerde informatie over alle geïmporteerde goederen – inclusief douane tariefnummers, land van herkomst en emissies (direct en indirect). In de rapportage moeten gegevens zijn opgenomen over productiemethodes en emissieparameters om volledige transparantie over de impact op het milieu te waarborgen.
Deze manier van rapportage is vergelijkbaar met de rapportage die verplicht is in het kader van de EU ETS en waarvoor Bureau Veritas is erkend voor verificatie ervan en daarmee veel ervaring heeft opgedaan sinds de invoering van dit systeem in 2005.
VOORBEREIDING OP CBAM: NOODZAKELIJKE STAPPEN
De overgangsperiode tot 1 januari 2026 fungeert als introductie van het CBAM. Gedurende deze periode kunnen importeurs, fabrikanten en toezichthoudende instanties praktijkervaring opdoen voordat de verordening definitief in werking treedt. De verwachting is dat de Europese Commissie een voorzichtige start zal maken met het CBAM, maar dat de eisen geleidelijk aangescherpt zullen worden. Dat is dan ook de reden waarom het verstandig is om op proactieve wijze aan de slag te gaan en de benodigde voorbereidingen te treffen voordat de verordening volledig is ingevoerd.
Bedrijven die met het CBAM te maken hebben kunnen de goederen die hieronder vallen nu al in kaart brengen, emissiereducties berekenen en maatregelen treffen om hun CO2 footprint te verminderen. Het CBAM biedt nieuwe inzichten en mogelijkheden om scope 3 emissies terug te dringen waarvan gebruik gemaakt zou moeten worden.
CBAM: BELANGRIJKE MIJLPALEN EN PLANNING
ONDERSTEUNING BIJ INVOERING CBAM
Bureau Veritas helpt bedrijven bij de invoering van de CBAM eisen. Onze gespecialiseerde experts bieden ondersteuning bij de vaststelling van CO2 footprints, gesprekken met betrokken partijen buiten de EU, beoordeling van douane tariefnummers, invoeren van gegevens in het register en rapportage zodat bedrijven overzicht krijgen en kunnen voldoen aan hun wettelijke verplichtingen zodra het CBAM volledig van kracht wordt in 2026.
WAAROM KIEZEN VOOR BUREAU VERITAS?
uitgebreide expertise en ervaring m.b.t. CO2 en footprint calaculatie en verificatie
ervaren en gespecialiseerde experts met ruime kennis van relevante wet- en regelgeving, duurzaamheid en ESG strategieën
compleet pakket van dienstverlening op het gebied van duurzaamheid, waaronder ontwikkeling van strategie, duurzame inkoop, compliance, toetsing en beoordeling van duurzaamheidsrapportage en verificatie
